citat:

Ocjena.
The irony of Tito’s remarkable life is that he created the conditions for the eventual destruction of his lifelong effort. Instead of allowing the process of democratization to establish its own limits, he constantly upset the work of reformers while failing to satisfy their adversaries. He created a federal state, yet he constantly fretted over the pitfalls of decentralization. He knew that the Serbs, Croats, Slovenes, and others could not be integrated within some new supranation, nor would they willingly accept the hegemony of any of their number; yet his supranational Yugoslavism frequently smacked of unitarism. He promoted self-management but never gave up on the party’s monopoly of power. He permitted broad freedoms in science, art, and culture that were unheard of in the Soviet bloc, but he kept excoriating the West. He preached peaceful coexistence but built an army that, in 1991, delivered the coup de grâce to the dying Yugoslav state. At his death, the state treasury was empty and political opportunists unchecked. He died too late for constructive change, too early to prevent chaos.

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/597295/Josip-Broz-Tito

prevod citata:

Assessment.
Ironija Titovog izvanrednog života je da je on kreirao uslove za eventualno uništenje njegovog životnog djela. Umjesto dozvoljavanja procesu demokratizacije da izgradi vlastite granice, on stalno ometa rad pristalica reformi istovremeno zadovoljavajući njihove protivnike. Stvorio je federalnu državu, ali je konstantno bjesnio o klopkama decentralizacije. Znao je da Srbi, Hrvati, Slovenci i ostali ne bi bili integrisani u okviru neke nove supernacije, niti bi oni drage volje prihvatili hegemoniju nekog od njih, iako je njegovo supernacionalno Jugoslovenstvo često podsječalo na unitarizam. Promovirao je samoupravljanje ali nikad nije odustao od partijskog monopola vlasti. Dopuštao je široku slobodu u nauci, umjetnosti i kulturi koja je bila nepoznata u Sovjetskom savezu, ali je zadržavao guljenje Zapada. Propovijedao je mirnu koegzistenciju ali je izgradio armiju koja je, u 1991., izvela završni smrtni udarac umirućoj Jugoslovenskoj državi. Njegovom smrću, državni trezor je bio prazan a politički protivnici neobuzdani. Umro je prekasno za konstruktivne promjene, a prerano da se sprijeći haos.

citat:

On March 1, 1945, the PLA was reconstituted as the Yugoslav People’s Army (YPA). During the Cold War, nonaligned Yugoslavia adopted a strategy of “Total National Defense” against possible invasion by the Soviet bloc or the Western allies, in which the YPA was supplemented by locally based, Partisan-style Territorial Defense Forces. Upon the disintegration of Yugoslavia in 1991–92, these militias became the nuclei of armed forces that defended seceding republics from the YPA, which, like the royal Yugoslav army before it, had become dominated by Serbs.

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/445176/Partisan#ref=ref141667

prevod citata:

1 marta 1945, NOV je rekonstituisana u Jugoslovensku Narodnu Armiju (JNA). Za vrijeme Hladnog rata, nesvrstana Jugoslavija prihvata strategiju of “Opšte Narodne Odbrane” protiv mogućeg napada Sovjetskog saveza ili Zapadnih saveznika, u kojem su JNA bile dodate Jedinice Teritorijalne Odbrane, bazirane na lokalnom, Partizanskom načinu odbrane. Pri raspadu Jugoslavije u 1991–92, ove jedinice postaju jezgra oružanih sila koje su branile odvajajuće republike od JNA, koja, poput kraljevske Jugoslovenske vojske prije toga, postaje dominirana Srbima.

Citat iz knjige: Ilija T. Radaković: BESMISLENA YU-RATOVANJA 1991-1995:

PORAST MOĆI ARMIJSKOG VRHA

Porast moći armijskog vrha ima svoju istoriju i to je, u stvari, pitanje odnosa armije prema civilnoj vlasti. Poslije Drugog svjetskog rata, armijski vrhovi, tj. JNA, bili su u osnovi podređeni civilnoj vlasti i SKJ na nivou federacije. Odnos armijskog vrha i komandi JNA i republika, bio je korektan i ostvarivao se preko sekretarijata za narodnu odbranu, koje su imale sve republičke vlade, a od 1968. i preko republičkih štabova TO.
Poslije Titove smrti počinje se osjećati drukčiji odnos prema SIV-u i Skupštini, prema Predsjedništvu SFRJ, a i odnos ovih prema JNA. Nadzorni mehanizmi društva nad armijom počinju slabije da funkcionišu, iako su bili ugrađeni u sistem. Poznato je da je u vrijeme Tita Armija po najvažnijim pitanjima bila na njegovoj direktnoj vezi. Postojala je navika da je za Armiju glavni (ako ne i jedini) autoritet Tito, a tek potom i ne uvjek, CK. Kada se to procnjenilo, Armija se našla u dilemi, pa se počinje pojavljivati kao samostalan faktor federacije. Na kraju, ona ne prihvata raspad SKJ, a formiranjem SK (PJ) pokušava da vrati staru partiju i brani sistem koji je postepeno nestajao. U tom burnom vremenu, armijskom vrhu protivnici postaju i novi društveni procesi i njihove težnje. Armija počinje postepeno da izražava svoja opredjeljenja i to ispoljava direktnijim uplitanjem u unutrašnje odnose u državi.

Na području službe bezbjednosti Jugoslavije prelom je napravljen na 4. plenumu CK SKJ 1966, kojim je dotadašnji sistem bezbjednosti uzdrman, najviše na nivou Saveznog sekretarijata za unutrašnje poslove.

citat:

Poznato je da je armijski vrh maja 1990. izveo novi potez oko razoružavanja TO.

http://www.znaci.net/00001/23_7_10.htm

citat:

Penzionisani general Stane Potocar u knjizi "Beznadje zla" iznosi sumnju da su Branko Mamula i Kadijevic misteriozno sastavljali planove koji su bili usmjereni protiv jugoslovenskih naroda, ali su se oni krili posto je "JNA jos bila visenacionalna". Vojni istoricar iz Beograda Mehmedalija Bojic navodi da je jos 80-ih u Generalstabu donesen papir u kojem se razmisljalo o podjeli Bosne. Zasto onda bivsi sef KOS-a Aca Vasiljevic negira postojanje plana RAM? Vjerovatno sto mu je to u opisu posla i sto se ovom pricom negira teza o agresiji i uvodi naivna prica kako su se narodi pobili. Kadijevic, medjutim, u knjizi "Moje vidjenje raspada" dokazuje da je rat 1992-1995. zamislio Generalstab bivse JNA. Jednoga dana bice objavljeni i dokurnenti. Sasvim je nevazno kako se zvalo uramljivanje velike Srbije.

http://www.camo.ch/zastosefkosa.htm

citat:

Za dviju Jugoslavija osnovna velikosrpska teza prikrivala se jugoslavenstvom, i to sve do raspada SFRJ. Jugoslavija je u velikosrba postala zamjenom za nekadašnja "područja pod turskom vlašću". Danas se velikosrpska ideja na operativnom i taktičkom planu prilagođava Sporazumu o stabilizaciji i pridruživanju zapadnoga Balkana (Zagreb, 2000.) i proucesu "proširenja Europske unije". Kao i prije u povijesti, velikosrpska politika prilagođava se i usklađuje s interesima Moskve, Londona i Pariza. U Hrvatskoj ona vješto koristi poznate hrvatske povijesne politieke slabosti te naivne i zlonamjerne hrvatske političare.

Tijekom pedesetogodišnjeg komunističkog totalitarizma u SFRJ, jugoslavenstvo je postalo ideološki kult i službena totalitarna politika, koja se zagovarala i u svijetu, na štetu afirmacije nacionalnih politika. Velikosrpska politika polako skida jugoslavensku krinku tek nakon Memoranduma SANU (1986.). To dokazuje kako se ona vješto prilagođava uvjetima u svjetskim, europskim i balkanskim relacijama.
Danas znamo ali još dovoljno ne shvaćamo razmjere notorne istine kako se u komunističku vlast ugradila još godine 1945. masovnim prelaskom četnika u partizane. Srbi i velikosrbi danas tu činjenicu otvoreno priznaju, za razliku od službene Hrvatske.

Od 1945., dakle, velikosrpska ideja djeluje kroz državna tijela: KPJ, SKJ, SPC, JNA, tajne službe, diplomaciju i ostalu jugoslavensku aparaturu.

http://www.vjesnik.com/pdf/2005%5C03%5C14%5C39A39.PDF